Karate; full contact

Karate, full contact

 

Soort vechtsport

Karate is een sport waar de nadruk ligt op stoot-, trap- en afweertechnieken. Worpen, klemmen en verwurgingen worden soms ook getraind, maar dat verschilt per stijl (bron 1). Maar karate is hoofdzakelijk toch een stand-up vechtsport. Karate kan full-contact en semi-contact beoefend worden en er zijn veel verschillende karatestijlen. Full-contact karate houdt in dat een tegenstander vol geraakt mag worden en dat een knockout ook een winstcriterium is (bron 2). Kata’s zijn belangrijk in karate, maar bij full contact karate lijkt daar minder de nadruk op te liggen dan bij semi contact karate.
Er zijn veel verschillende vechtsporten en ze kunnen op basis van diverse aspecten gecategoriseerd worden. Meer weten over categorisering van vechtsport weten, lees dan het blogartikel Welke vechtsport?  Hieronder een overzicht van de meest kenmerkende aspecten van full contact karate.

Kenmerken Full contact karate
Focus op standup; dus stoten, trappen, knieën en ellebogen
Van oorsprong Oosters en later geëvolueerd naar een competitiesport met kumite-, kata- en tameshiwari wedstrijden
Kumite wedstrijd (het vrije gevecht) is full contact; knockout is één van de winstcriteria. Op lichaam en benen mag alles (trappen, knieën, stoten, etc.) en op het hoofd mag alleen trappen en knieën
Ook wedstrijd in kata’s (gevechtsimulaties) en tameshiwari (breken van voorwerpen)

 

Hoe ziet een karate training eruit?

Een full contact karate training begint met een warming up. Het sport specifieke gedeelte van een karate training bestaat uit drie onderdelen. Allereerst techniektraining (kihon), waar de focus ligt op het aanleren en verbeteren van diverse hand-, trap- en afweertechnieken. Het tweede onderdeel is kata training. Een kata is een voorgeschreven serie van bewegingen, stoten, trappen en blokkeringen, die een gevecht tegen diverse tegenstanders simuleert. Het derde onderdeel is het vrije gevecht (kumite) oftewel sparren, waarbij karateka elkaar met stoten, ellebogen, knieën en trappen proberen te raken (bron 3 en 4).
Full contact karate kent ook verschillende stijen en bij sommige stijlen wordt het breken van voorwerpen (tameshiwari) getraind en worden lichaamsdelen harder gemaakt door te trainen op een makiwara (bron 5 en 6). Een indruk van een full contact karate training kun je krijgen door onderstaand filmpje te bekijken.

 

Karate competitie

Het full contact karate kent wedstrijden in kumite (vrije gevecht), kata (gevechtsimulatie) en tameshiwari (breken van voorwerpen).

Kumite wedstrijd

Kumite is het vrije gevecht. Vrije gevecht betekent zeker niet dat bij kumite wedstrijden alles mag. Omdat er verschillende full contact karate stijlen en bonden zijn kunnen wedstrijdregels per wedstrijdevenement verschillen. Toch is er meestal wel sprake van dat op het lichaam en benen full contact geraakt mag worden en dat op het hoofd alleen met een trap of knie full contact geraakt mag worden. Ook zullen er wedstrijdklasses zijn op basis van leeftijd, geslacht en gewicht. Wedstrijden zijn vaak in toernooivorm, wat inhoudt dat je meerdere wedstrijden moet vechten voordat je pas bij een finale komt.
De wedstrijdregels van kyokushinkai karate (één van de full contact karate stijlen) zijn bijvoorbeeld als volgt. Wedstrijden zijn zonder enige vorm van lichaamsbescherming, behalve dat een kruisbeschermer, borstbeschermer voor dames en mondbescherming (bitje) wel toegestaan zijn. Technieken die mogen zijn trappen en knieën naar benen, lichaam en hoofd. Daarnaast ook arm- en vuisttechnieken naar het lichaam en het vloeren van je tegenstander door een veeg. Niet toegestaan is bijvoorbeeld aanvallen naar gewrichten zoals knie, aanvallen naar het kruis, bijten en krabben. Je wint door een ippon (1 punt) welke je krijgt voor een knockout of een knock down. Twee keer een waza-ari (1/2 punt) geeft ook een ippon. Een waza-ari wordt gegeven als tegenstander aangeslagen is of als uit het wedstrijdverloop blijkt dat één beter is (bron 7).

Een kumite wedstrijd speelt zich af op een vierkante wedstrijdmat, welke is opgebouwd uit een wedstrijdgedeelte (8×8 meter) met daaromheen een veiligheidsstrook. Een wedstrijd wordt begeleid door een aantal officials, waaronder een scheidsrechter die op de mat aanwezig is (bron 7).

Kumite wedstrijden zijn fysiek intensief en kenmerken zich door wat langere periodes van relatief lage intensiteit (heen en weer bewegen, aftasten) en zeer korte maximaal intensieve periodes van aanval en verdediging. Het anaerobe energiesysteem aangevuld met het anaerobe energiesysteem leveren de energie (bron 8). Voor een indruk van een kumite wedstrijd, zie onderstaand filmpje.

 

Kata en tameshiwari wedstrijd

Een kata is een voorgeschreven serie van bewegingen, stoten, trappen en blokkeringen, die een gevecht tegen diverse tegenstanders simuleert. Gelijkertijd zijn kata’s bedoeld om de karateka de technieken en principes van karate te leren. Kata competitie is er individueel en in teamverband. Katawedstrijden worden begeleidt en beoordeeld door een aantal officials. De kata’s worden onder andere beoordeeld op timing, ritme, snelheid, balans en focus van power (kime). Andere aspecten waar op beoordeeld wordt zijn: ademhaling, begrip voor de technieken, correcte standen en juiste spanning in de ledematen (bron 2 en 5). Voor een indruk van een kata wedstrijd zie onderstaand filmpje.

In tameshiwari, oftewel het breken van voorwerpen, worden ook wedstrijden gehouden. En ook daar zijn diverse wedstrijdregels voor bedacht die ook weer per bond of evenement kunnen verschillen. Vaak wordt het aantal gegeven punten bepaald op het aantal elementen dat gebroken wordt. Het lichaamsgewicht van de karateka wordt op één of andere manier verdisconteert in de wedstrijduitslag. Voorwerpen kunnen door diverse lichaamsdelen gebroken worden, zoals met de vuist, snijkant van de voet, elleboog, snijkant van de hand. Bij een gelijke stand na een kumite wedstrijd worden breektesten nogal eens ingezet om te bepalen wie de winnaar wordt.

  

Welk materiaal en hoe behandel je het?

Als kareteka heb je een karatepak of karate gi nodig. De jas van het karatepak knoop je dicht met een band. De kleur van je band hangt af van je niveau en gaat bij de meeste karate stijlen van wit naar geel, oranje, groen, blauw, bruin en zwart.
Karatepakken zijn er in diverse maten, waarbij de maat meestal per 10 cm. omhoog gaat. De maat karatepak is de lichaamslengte (in cm) + 5-10 cm extra. Dus iemand met een lengte van 174 cm koopt karatepak maat 180. De karate band is 100 cm langer dan de maat van je pak. Dus bij een karatepak maat 180 hoort een karateband met een lengte van 280 cm. Uiteraard hebben we het hier over standaarden en mensen die qua lichaamsbouw afwijken van de standaard moeten daar bij aanschaf rekening mee houden. Er zijn karatepakken speciaal voor kumite en speciaal voor kata’s. Als je beginnende karateka bent moet je je met deze kwestie niet bezighouden. Schaf gewoon een goed karatepak aan.
Let op bij wassen. Kijk altijd in het label voor de wasvoorschriften. Maar ga er voor het gemak maar vanuit dat een karatepak niet warmer gewassen mag worden dan 30-40 graden Celsius. Een wit pak stop je in verband met verkleuring niet bij gekleurde was in. Was uiteraard je karatepak na elke training. Het is aan te bevelen om onder de karatejas een T-shirt of rashguard te dragen.
In full contact karate moet je mondbescherming in de vorm van een bitje hebben. Ook kruisbescherming in de vorm van een tok is zeer gewenst. Dames moeten een borstbeschermer dragen. Afhankelijk van de sportschool en toernooiregels worden karate knuistjes, karate handschoenen of bokshandschoenen bij training of wedstrijd gebruikt.  Ook het gebruik van scheen-, voet-, onderarm-, knie- en elleboogbeschermers verschilt per sportschool en wedstrijd evenement.

  

Historie karate

Karate betekent in het Japans lege hand en is oorspronkelijk ontwikkeld als een methode van zelfverdediging tegen gewapende tegenstanders. Karate komt van het eiland Okinawa, wat ligt tussen China en Japan en is beïnvloed door diverse Chinese Kung Fu stijlen. In het begin van de 20e eeuw werd karate als gymles op school in Okinawa gegeven. Rond 1920 werd karate in Japan geïntroduceerd, waarbij wel diverse wijzigingen gedaan werden om het in Japan geaccepteerd te krijgen, zoals gestandaardiseerde graduatiesysteem en uniform. Vanaf 1950 werd karate wereldwijd erg populair. De eerste wereldkampioenschappen waren in 1970 in Tokyo (bron 2). Karate kent ongelooflijk veel stijlen. In Nederland kun je ondermeer de volgende full contact karate stijlen trainen: kyokushinkai, ashihara en shinkyokushin  (bron 3).

 

Meer informatie over karate

Op het web is veel informatie te vinden over full contact karate. In onderstaand overzicht een paar websites om je verder op weg te helpen.

Website van Wat voor informatie?
Nederlandse shin kyokushin organisatie Evenementen agenda, overzicht van sportscholen, etc.
International Federation of Karate Evenementenkalender en een youtubekanaal met veel wedstrijden, etc.
De Nederlandse karate associatie Overzicht kyokushinkai karate scholen, wedstrijdfoto’s, etc.
Ashihara international karate organisation Wedstrijdregels, fimpjes en overzicht van aangesloten sportscholen
World karate organisation  Evenementenkalender, youtubekanaal met wedstrijden, etc.

 

Karate is ook onderdeel geweest van het populaire TV-programma FightQuest van Discovery Channel. De betreffende aflevering kun je hieronder nakijken.

  

Bronnen

Bron 1: http://nl.wikipedia.org/wiki/Karate
Bron 2: http://en.wikipedia.org/wiki/Full_contact_karate
Bron 3: Kordi, R., et al (2009). Combat sports medicine. London: Springer-Verlag
Bron 4: Tsutomu, O. (1972). Karate Dô; Gichin Funakoshi- der Text des Meisters. Tokyo.
Bron 5: http://en.wikipedia.org/wiki/Makiwara
Bron 6: http://en.wikipedia.org/wiki/Breaking_%28martial_arts%29E
Bron 7: European Karate Organization
Bron 8: Doria, C., et al. (2009). Energetics of karate (kata and kumite techniques) in top-level athletes. Springer-Verlag: European journal of applied physiology (107 (5): 603-610). Te vinden op:  http://www.researchgate.net/publication/26771060_Energetics_of_karate_(kata_and_kumite_techniques)_in_top-level_athletes/file/60b7d51bf2820c65db.pdf