Karate, semi contact

 karate

 

Soort vechtsport

Karate is een sport waar de nadruk ligt op stoot-, trap- en afweertechnieken. Worpen, klemmen en verwurgingen worden soms ook getraind, maar dat verschilt per stijl (bron 1). Maar karate is hoofdzakelijk toch een stand-up vechtsport. Karate kan full-contact en semi-contact beoefend worden en er zijn veel verschillende karatestijlen. Semi-contact houdt in dat een tegenstander toucherend geraakt wordt. Dit maakt de sport relatief veilig en ook geschikt voor kinderen. Uiteraard is semi contact karate wel een vechtsport en kan per ongeluk (door slechte timing van één van de twee) een stoot of trap toch hard aankomen, met incidenteel zelfs zware blessures als een knock-out tot gevolg. Bij een goede sportschool leert men kinderen rustig sparren, zodat de kans op blessures miniem is. Kata’s zijn belangrijk in semi contact karate. Een kata is een voorgeschreven serie van bewegingen, stoten, trappen en blokkeringen, die een gevecht tegen diverse tegenstanders simuleert.
Er zijn veel verschillende vechtsporten en ze kunnen op basis van diverse aspecten gecategoriseerd worden. Meer weten over categorisering van vechtsport weten, lees dan het blogartikel Welke vechtsport?  Hieronder een overzicht van de meest kenmerkende aspecten van semi-contact karate.

Kenmerken Semi contact karate
Focus op standup; dus stoten, trappen, knieën en ellebogen. Weinig aandacht voor naar de grond brengen, klemmen en verwurgen
Soms trainen met traditionele Japanse wapens
Van oorsprong Oosters en later geëvolueerd naar een competitiesport met kumite- en katawedstrijden
Kumite is vrije gevecht met semi contact; gevecht ziet er realistisch uit, maar treffer wordt op laatste moment ingehouden (toucheren)
Kata is belangrijk onderdeel van training en is een gevechtssimulatie met een voorgeschreven serie van bewegingen

  

Hoe ziet een karate training eruit?

Een semi contact karate training begint met een warming up. Het sport specifieke gedeelte van een karate training bestaat uit drie onderdelen. Allereerst techniektraining (kihon), waar de focus ligt op het aanleren en verbeteren van diverse hand-, trap- en afweertechnieken. Het tweede onderdeel is kata training. Een kata is een voorgeschreven serie van bewegingen, stoten, trappen en blokkeringen, die een gevecht tegen diverse tegenstanders simuleert. Het derde onderdeel is het vrije gevecht (kumite) oftewel sparren, waarbij karateka proberen elkaar met stoten en trappen te raken (bron 2 en bron 3). Een karate training zou er zo uit kunnen zien als in onderstaand filmpje.

 

Karate competitie

Het semi contact karate kent twee soorten wedstrijden: kumite wedstrijden en kata wedstrijden. Hieronder een toelichting.

Kumite wedstrijd

Kumite is het vrije gevecht. Vrije gevecht betekent niet dat het een knokpartij is waar alles mag. Bij kumite wedstrijden gaat het om symbolische technieken en aanvallen die karateka’s wel op een realistische manier moeten inzetten. Technieken moeten dus ingezet worden alsof ze echt zijn inclusief de bijbehorende kracht, agressie, snelheid, etc., maar bij het raken wordt gestopt om schade aan de opponent te voorkomen. Voor officiële wedstrijden worden karateka’s ingedeeld in wedstrijdcategorieën. Deze wedstrijdcategorieën worden gemaakt op basis van leeftijd, geslacht en gewicht. De wedstrijdduur hangt af van de wedstrijdcategorie waarin men is ingedeeld. Naast individuele wedstrijden kent karate ook teamwedstrijden (bron 2 en 4).

Een kumite wedstrijd speelt zich af op een vierkante wedstrijdmat, welke is opgebouwd uit een wedstrijdgedeelte (8×8 meter) met daaromheen een veiligheidsstrook (2 meter breed). Een wedstrijd wordt begeleid door een aantal officials, waaronder een scheidsrechter die op de mat aanwezig is (bron 5).

Aanvallen van semi-contact karate wedstrijden mogen alleen gericht zijn op hoofd, gezicht, nek, buik, borst, rug en zijkant. Er zijn drie soorten scores: ippon (3 punten), waza-ari (2 punten), en yuko (1 punt). Ook kan er straf gegeven worden, bijvoorbeeld voor treffers die te hard aankomen. Een ippon wordt gescoord door: trap op hoofd, nek, of elke techniek gemaakt op een geworpen/geveegde tegenstander (lichaam raakt de grond). Waza-ari wordt gegeven voor een trap op het middenlichaam. Voor een stoot of andere vuisttechniek op lichaam of hoofd wordt een yuko gegeven (bron 5). Meer weten over wedstrijdregels, lees dan het wedstrijdreglement van de WKF.

Kumite wedstrijden zijn fysiek intensief en kenmerken zich door wat langere periodes van relatief lage intensiteit (heen en weer bewegen, aftasten) en zeer korte maximaal intensieve periodes van aanval en verdediging. Het anaerobe energiesysteem aangevuld met het anaerobe energiesysteem leveren de energie (bron 4). Voor een indruk van een kumite wedstrijd, zie onderstaand filmpje.

 

Kata wedstrijd

Een kata is een voorgeschreven serie van bewegingen, stoten, trappen en blokkeringen, die een gevecht tegen diverse tegenstanders simuleert. Gelijkertijd zijn kata’s bedoeld om de karateka de technieken en principes van karate te leren. Kata competitie is er individueel en in teamverband. Katawedstrijden worden begeleidt en beoordeeld door een aantal officials. De kata’s worden onder andere beoordeeld op timing, ritme, snelheid, balans en focus van power (kime). Andere aspecten waar op beoordeeld wordt zijn: ademhaling, begrip voor de technieken, correcte standen en juiste spanning in de ledematen (bron 2 en 5). Voor een indruk van een kata wedstrijd zie onderstaand filmpje.

 

Welk materiaal en hoe behandel je het?

Als kareteka heb je een karatepak of karate gi nodig. De jas van het karatepak knoop je dicht met een band. De kleur van je band hangt af van je niveau en gaat bij de meeste karate stijlen van wit naar geel, oranje, groen, blauw, bruin en zwart.
Karatepakken zijn er in diverse maten, waarbij de maat meestal per 10 cm omhoog gaat. De maat karatepak is de lichaamslengte (in cm) + 5-10 cm extra. Dus iemand met een lengte van 174 cm koopt karatepak maat 180. De karate band is 100 cm langer dan de maat van je pak. Dus bij een karatepak maat 180 hoort een karateband met een lengte van 280 cm. Uiteraard hebben we het hier over standaarden en mensen die qua lichaamsbouw afwijken van de standaard moeten daar bij aanschaf rekening mee houden. Er zijn karatepakken speciaal voor kumite en speciaal voor kata’s. Als je beginnende karateka bent moet je je met deze kwestie niet bezighouden. Schaf gewoon een goed karatepak aan.
Let op bij wassen. Kijk altijd in het label voor de wasvoorschriften. Maar ga er voor het gemak maar vanuit dat een karatepak niet warmer gewassen mag worden dan 30-40 graden Celsius. Een wit pak stop je in verband met verkleuring niet bij gekleurde was in. Was uiteraard je karatepak na elke training.
Voor de vuisttechnieken gebruiken karateka’s karate knuistjes of karate handschoenen; in ieder geval tijdens kumite wedstrijden. Het is aan te bevelen om onder de karatejas een T-shirt of rashguard te dragen. Dames dragen uiteraard een sport-bh en dames die veel aan kumite doen zouden eigenlijk ook een borstbeschermer moeten aanschaffen. De karateka die veel aan kumite(wedstrijden) doet zou mondbescherming in de vorm van een bitje en kruisbescherming in de vorm van een tok zeker moeten overwegen. Karateka’s dragen verder ook nogal eens scheen- (elastische instapscheenbeschermers), voet-, onderarm-, knie- en elleboogbeschermers.

  

Historie karate

Karate betekent in het Japans lege hand en is oorspronkelijk ontwikkeld als een methode van zelfverdediging tegen gewapende tegenstanders. Karate komt van het eiland Okinawa, wat ligt tussen China en Japan en is beïnvloed door diverse Chinese Kung Fu stijlen. In het begin van de 20e eeuw werd karate als gymles op school in Okinawa gegeven. Rond 1920 werd karate in Japan geïntroduceerd, waarbij wel diverse wijzigingen gedaan werden om het in Japan geaccepteerd te krijgen, zoals gestandaardiseerde graduatiesysteem en uniform. Vanaf 1950 werd karate wereldwijd erg populair. De eerste wereldkampioenschappen waren in 1970 in Tokyo. Karate kent ongelooflijk veel stijlen. De vier in Nederland meest bekende semi contact stijlen zijn: goju ryu, shito ryu, shotokan en wado ryu (bron 2 en 6).

  

Meer informatie over karate

Op het web is veel informatie te vinden over semi contact karate. Onderstaande websites zou je in ieder geval moeten kennen.

Website van Wat voor informatie?
Karate Bond Nederland O.a. een overzicht van karatescholen en geplande evenementen.
World karate federation O.a. wedstrijdreglement, maar ook een youtubekanaal met veel wedstrijden

 

Bronnen

Bron 1: http://nl.wikipedia.org/wiki/Karate
Bron 2: Kordi, R., et al (2009). Combat sports medicine. London: Springer-Verlag
Bron 3: Tsutomu, O. (1972). Karate Dô; Gichin Funakoshi- der Text des Meisters. Tokyo.
Bron 4: Doria, C., et al. (2009). Energetics of karate (kata and kumite techniques) in top-level athletes. Springer-Verlag: European journal of applied physiology (107 (5): 603-610). Te vinden op:  http://www.researchgate.net/publication/26771060_Energetics_of_karate_(kata_and_kumite_techniques)_in_top-level_athletes/file/60b7d51bf2820c65db.pdf
Bron 5: Kata & kumite competion rules 8.0 World Karate Federation. Te vinden op: http://www.wkf.net/pdf/wkf-kataandkumite-competition-rules.pdf
Bron 6: Karate Bond Nederland